Financieel Erfgoed zet de laatste Nederlandse transactie op naam !

Financieel Erfgoed zet laatste Nederlandse girale transactie bij in virtueel museumEr zijn historische momenten, die je niet mag missen. De overgang van het Nederlands naar het Europees betalingsverkeer is er zo één. Eind december 2014 was het zo ver. Het laatste Nederlandse produkt zou vanaf 1 januari 2015 ophouden te bestaan. Daar moesten we  iets mee doen natuurlijk. En dus ging Financieel Erfgoed met hulp van de internationale terminalleverancier Magna Carta, op jacht naar de allerlaatste Chipknip-transactie. 

 

CertificaatDe jacht had wat voeten in aarde. Op 31 december bleken er al de nodige Chipknip-betaalpunten buiten bedrijf. Gelukkig had Magna Carta nog wat terminals achter de hand gehouden… en zo konden we een pracht-transactie op onze naam zetten. Gedateerd op 31 december 2014, om 23 uur 59 en 59 seconden precies. Dat is letterlijk het allerlaatste moment waarop het officieel nog toegestaan was om Chipknip transacties te doen.

Het bijzondere bij Chipknip-transacties is verder dat je alleen door een bonnetje kunt zien of/wanneer je die hebt gedaan. In plaats van die bon kregen we van Magna Carta een officieel certificaat met daarin alle gegevens van de transactie. Die hebben we inmiddels bijgezet in ons digitaal museum.

dialaatstedownloadMaar goed, met zo’n transactie alleen ben je er nog niet. Die moet ook nog ter verwerking naar de bankcomputer gestuurd worden. Die bankcomputer is nog open tot en met 18 januari 2015. In verband met de afbouw van de Chipknip-transacties zijn de terminals in het veld echter technisch aangemoedigd om liefst voor 3 januari hun laatste transacties op te sturen. Alleen de speciaal voorbereide terminals van Magna Carta hielden hun transacties wat langer vast. En zo stuurde Magna Carta gistermiddag, 16 januari, tijdens een speciale ceremonie hun laatste transacties op naar de bank.

Daarmee behoort zowel deze laatste afstorting/transactieverwerking als de laatste Nederlandse transactie definitief tot onze geschiedenis. Om dat moment te markeren presenteerde Simon Lelieveldt deze canon van het Nederlandse girale retail betalingsverkeer. In die canon, waarop tijdens de presentatie tal van toevoegingen en aanvullingen kwamen die we graag overnamen, wisselen samenwerking en concurrentie zich af. De vraag die zich aandiende, ook bij de terugblik door Tom de Regt van Magna Carta, is of op alle momenten in de geschiedenis die samenwerking of concurrentie wel zo vruchtbaar is geweest.

Bij de borrel nadien werden tenslotte niet alleen tal van herinneringen opgehaald: we mochten ook van diverse aanwezigen nog bijdragen ontvangen voor de collectie van Financieel Erfgoed: oude passen, Chipknippers, een Chipknip-paraplu en enkele Chip-paslezers (zie ook onze Facebook-pagina). Met dat alles kunnen wij niet anders dan zeer tevreden terugblikken op dit historisch moment.

Diverse materialen die met Chipknip te maken hebben

Oorkonde John GigengackDe herdenkingsceremonie voor de laatste Nederlandse girale consumentenbetaling, as. vrijdag in Haarlem, heeft tot gevolg dat we allerlei materiaal toegestuurd krijgen.

In deze blog zetten we die materialen op een rijtje:
– een bijdrage van Rein Kieviet: Patatje chippen in Arnhem,

– een certificaat/zilveren Chipknip die John Gigengack kreeg bij pensioneren en een exposé van zijn hand: Start en finish Chipknip,

– een verslag van de vierde conferentie: De doorbraak van de chipcard, in 1998, waar de tweespalt tussen Chipper en Chipknip nog wel merkbaar was, maar ook de toekomstige samenwerking al in de lucht hing.

Als er nieuwe bijdragen komen, worden die aan deze post toegevoegd.

Bespiegeling bij einde van bijna 100 jaar Nederlands consumentenbetalen

Oude en moderne betalingsverkeer, 1908, VisseringDeze maand vinden de laatste Chipknip transacties plaats. Daarmee eindigt een tijdperk van bijna honderd jaar consumenten-betalingsverkeer. Dat tijdperk bevatte zowel verworvenheden als zaken die maar beter tot het verleden zouden moeten gaan behoren.

Onze bespiegeling hierover vindt u hieronder. Daarnaast laten we weten dat we druk bezig zijn om ervoor te zorgen dat de allerlaatste Nederlandse (Chipknip-)transactie onderdeel wordt van het digitaal museum: Financieel Erfgoed op de kaart. Meer daarover later.

 

Bijna honderd jaar consumentenbetalingsverkeer
Rond 1900 wordt geleidelijk bij het publiek en middenstand de behoefte groter om meer geavanceerde methoden te gebruiken dan de postwissel. Het heeft dan echter nog tien jaar nodig tot de Amsterdamse Gemeentegiro en de nationale Postcheque- en Girodienst daadwerkelijk ten tonele verschijnen.

In die tien jaar werden de Amsterdamse kassiers door De Nederlandsche Bank nog aangemoedigd om tot een verbeterd betalingsverkeer te komen: dat zou mogelijk de oprichting van een nationale girodienst overbodig kunnen maken. De kassiers pakten de handschoen echter niet op en creëerden daarmee hun eigen grootste rivaal.

Vanaf 1918 fungeerde de nationale Postcheque – en Girodienst tot enige tijd na de privatisering in 1986 als een benchmark in de markt voor alle partijen. De giro bood – wat we nu het Internetmodel zouden noemen – het betalingsverkeer gratis aan de klant aan en was zich de status van publieke instelling zeer bewust. Dit noodzaakte de banken om tenminste hetzelfde niveau van dienstverlening te bieden.

Naarmate de privatisering van de Postbank echter langer geleden was, verdween in die organisatie steeds meer het publieke dienstbaarheids en nutsfunctie-gevoel. Typerend hiervoor is dat het merk Postbank werd opgeheven, alhoewel de Postbank formule in het buitenland onder de naam ING Direct nog het nodige terrein wist te veroveren. Het heeft daarbij tot de financiële crisis en de staatssteun moeten duren voordat het gevoel voor de publieke zaak weer enigszins terugkeerde bij ING.

Nederlandse verworvenheden 
In de loop van de geschiedenis hebben zich de nodige innovaties voorgedaan in het Nederlands betalingsverkeer. Zo was de Amsterdamse Gemeentegiro al vanaf het begin in de jaren 20 op efficiënte wijze georganiseerd. De directeur, Keegstra, ging naar Zeiss Ikon om verder te spreken over het fotograferen van betaalopdrachten. Dat maakte het mogelijk de verwerking nog beter in te richten (en werd een internationale best practice). Ook besloot hij een soort lokaal bankbiljet uit te geven, hetgeen echter in de kiem gesmoord werd door DNB (die de concurrentie met het bankbiljet vreesde).

Ook later in de vorige eeuw, rond de jaren zeventig kenmerkt de Gemeentegiro zich nog als innovatieve partij. Er werden reizen naar het buitenland ondernomen om vroeg kennis te hebben van uitgifte van cards en gebruik van geldautomaten. Afgezien van proef-nemingen bij banken en giro liep de Amsterdamse gemeentegiro voorop in het feitelijk beschikbaar stellen van een geldkaart voor de klant.

Een pluspunt voor Nederland, achteraf bezien, was het collectief vermogen om de credit-card zo lang, zo effectief buiten de deur te houden. Al bij de introductie van de betaalkaart in de jaren zestig, maken de banken duidelijk dat ze dit als een te kostbaar instrument beschouwen. En ook bij de vervanging van die betaalkaart door het pinnen wordt niet getwijfeld: er moet een Nederlands system komen. Dankzij de interventie van Albert Heijn werd dat ook een gezamenlijk systeem, dat in efficiëntie en kostprijs zeer goed afstak bij dat in andere landen.

 Afrekenen met het verleden 
Ik hoop dat, met het afscheid van de Nederlandse betalingen, we ook afscheid kunnen nemen van twee gewoonte’s uit het verleden: concurreren op techniek en de intern georiënteerde klantgerichtheid.

Het concurreren op een technische standaard was in de banksector lange tijd de norm. Zo besloten de gezamenlijke banken rond 1965 om een eigen bankgiro-techniek te ontwikkelen. Men ging niet in op de uitnodiging vanuit de Postgiro om gemeenschappelijke techniek te hanteren. Hierdoor bestonden er lange tijd technische verschillen tussen het circuit van ‘giro’ en ‘bank’.

Uiteindelijk zijn, in een periode van 30 jaar, die verschillen geleidelijk verdwenen, maar zowel rond de ontwikkeling van het pinnen als bij het opzetten van de Chipknip kwam de oude gewoonte weer terug. Een huiselijke ruzie tussen banken, die in de bestuurskamers had moet worden beslecht, werd over de hoofden van het publiek uitgespeeld. Het versterkte het beeld van banken voor wie de onderlinge dynamiek relevanter was dan het dienstbetoon aan de samenleving.

Het tweede punt: de intern gerichte blik op wat de markt en de klant nodig heeft, blijft tot op het laatst een punt van aandacht. Opmerkelijk vind ik bijvoorbeeld hoe passief-reactief de banken omgaan met vragen en problemen rond de overgang naar IBAN en de conversie van adresboeken.

Wie per ongeluk geld overmaakt op een verkeerde IBAN komt terecht in een juridisch corset waarin de bank zich beperkt tot het pas – na een verzoek tot terugbetaling in een bepaalde periode –  verstrekken van de klantgegevens van de onterechte begunstigde. Zo’n benadering komt kil en koel over en doet afvragen waarom de banken in die situatie niet bijvoorbeeld een handleiding/gids meegeven aan hun klant over de beste manier om hun geld terug te vorderen bij de onterechte begunstigde.

Ook bij de Chipknip verbaasde ik me erover dat de banken aanvankelijk serieus van plan waren om de houders van Chipknip-passen allen individueel op te roepen hun elektronisch geld terug te wisselen via een oplaadpunt. De consument van vandaag kan dit moeilijk begrijpen. Als de techniek het mogelijk maakt om hen, zonder extra handeling, het geld op de Chipknip terug te geven, waarom gebeurt dat dan niet?

Uiteindelijk keerde de wal het schip: onder druk van de media en klanten werd alsnog besloten om de gelden terug te geven. Een juist besluit, waarvan de goede praktische uitvoering overigens niet onderschat moet worden.

De toekomst van het betalen 
In het internationaal georiënteerde betalingsverkeer van 2015 en verder zal de speelruimte voor Nederlandse banken kleiner worden. Dat neemt niet weg dat ook dan nog sprake zal zijn van de nodige Nederlandse innovatie en inbreng. Die inbreng is echter niet altijd even zichtbaar of herkenbaar.

Banken staan komend jaar verder onder druk. Als ze zich niet aanpassen op een realiteit van open standaarden en klantgericht handelen, vooral verworden tot een passief geldloket op de achtergrond. De kans is reëel dat allerhande nieuwe aanbieders (betaalinstellingen etc), consumenten, winkeliers, grote retailers en crowdfunders er met de bal uit het betalingsverkeer vandoor gaan.

Harke Keegstra, stuwende kracht achter de Amsterdamse gemeentegiro (1879-1965)

Bron: familiearchief Keegstra

Bron: familiearchief Keegstra

Eén van de verhalen die Financieel Erfgoed in de loop der tijd heeft ontsloten gaat over de stuwende kracht achter de Gemeentegiro Amsterdam: Harke Keegstra.

Speciaal voor het project: de geschiedenis van de ambtenaar, maakten wij een korte samenvatting/overzicht van de betekenis die Keegstra had als initiator en eerste directeur van die Gemeentelijke dienst. Daarin is ook meer te vinden over de verschillende innovaties die hij bedacht: een gewaarmerkt girobiljet, fotograferen van betaalopdrachten enzovoorts.

Betekenis van Keegstra
In het leven van Keegstra komen een aantal boeiende historische lijnen bijeen. Zo was hij als Fries, één van de vele immigranten die rond 1900 richting Amsterdam trok. Hij raakte daar in de ban van de coöperatie als samenwerkingsvorm en van nieuwe boekhoudtechnieken, moderne bedrijfsvoering en efficiency. Daarnaast was hij sterk gericht op woningbouw en het nieuwe bouwen.

De oprichting van de innovatieve Gemeentegiro Amsterdam is zonder meer Keegstra’s bijzondere bijdrage aan onze geschiedenis. Hij bracht als eerste het girale betalingsverkeer naar het gewone publiek met moderne middelen. Die vooruitstrevende geest uit het begin heeft de GGA nooit meer losgelaten. Tot aan het opgaan in de Postbank, in de jaren zeventig, liep de Gemeentegiro voorop met de introductie van geldautomaten, automatisering en innovatie in het betalingsverkeer.

Zelfs tot op de dag van vandaag zijn de oudere Amsterdammers nog trots op hun gemeentegiro en de mooie blauwe bussen. Zo toont de loopbaan van Keegstra hoe groot de invloed kan zijn die sleutelpersonen, tot voorbij hun overlijden, hebben op de ontwikkeling van een organisatie en bedrijfstak.

Lees hier de volledige levensbeschrijving/bijdrage.

Workshop Mastercoin: een nieuw team-event door Financieel Erfgoed

Image
Maak de stap vanuit de financiële geschiedenis naar het betaalmiddel van de toekomst !
Dat is het motto van de workshop Mastercoin die Financieel Erfgoed deze maand heeft gelanceerd. Een team van 25 personen werd in hartje Amsterdam ondergedompeld in muziek, de financiële geschiedenis en de opdracht om in korte tijd een unieke, wereldveranderende munt te bereiden.

Geinspireerd op het concept Masterchef ontstonden vier verrassende munten die elk op hun eigen manier aansloten op de ontwikkelingen van dit moment: vergrijzing, kennis delen, time-management en sociale media. Enkele uitspraken van de deelnemers:

‘Het was gevarieerd, spannend en uitdagend!’
‘Kortom: het heeft een boost gegeven aan ons team.’

Heeft u een team-uitje voor de boeg, wilt u werken aan teambuilding én ook zelf eens aan het roer staan van revolutionaire veranderingen in het betalingsverkeer en de samenleving?

Neem dan contact met ons op om te overleggen hoe en wanneer we deze workshop ook voor uw organisatie kunnen uitvoeren.

Mooie tentoonstelling 100 jaar reclame in de Beurs van Berlage

Financieel Erfgoed te gast in Beurs van Berlage

Gistermiddag bezocht ik als gast van het ANP de tentoonstelling 100 jaar reclame in de Beurs van Berlage. Het was een mooie tentoonstelling in de kelders van het gebouw. Rondom en in de oude kluis komen de hoogtepunten uit de reclame geschiedenis, geranschikt naar thema, voorbij. Een absolute aanrader, zeker ook omdat in aparte mini-theaterjes de leukste clips uit de geschiedenis te zien waren.

Wij keken natuurlijk met een bijzonder oog naar die geschiedenis: welke reclame gaat er allemaal over financiële zaken. Hieronder een kort overzicht van wat we zagen: een PIN-reclame met Rob de Nijs, de postgiro-reclame en een reclame over de girobetaalkaart.

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Eugene White over de lessen uit de financiële geschiedenis voor vandaag de dag

Deze week zagen wij een mooi kort interview op Twitter voorbij komen. Aan het woord is Eugene White, financiële geschiedkundige, die een scheidslijn trekt tussen voor en na 1914, wat betreft het kijken naar de financiële crises. Je kunt de video hier bekijken.

Hij verduidelijkt onder andere dat het door wetten beperken van de rol van financiële instellingen tot gevolg heeft dat er ook weinig opbrengsten zijn voor het publiek/economie. Dat is een maatschappelijke keuze.

Hij vertelt ook dat de Glass-Steagal act er zo gekomen is als compromis tussen Steagal (vz Banking Committee in de House of Representatives) die depositogarantie wilde voor de kleinere marktspelers/consument. Glass was aan de andere kant een vrije markt-adept en die wilde publicatie-eisen, scheiding van bankactiviteit en dat was het dan. Zo kwamen twee politieke wensen bijeen in één wet. White wijst er nog eens op dat deze politieke dynamiek onvoldoende wordt herkend door de politici van vandaag die terugblikken op het verleden.

Wat nostalgie, maar toch vooral een mooi en inspirerend 2014 !!

Zo rond de jaarwisseling is er gelegenheid om terug en vooruit te blikken. Voor de financiële geschiedenis was 2013 een bewogen jaar, met vooral de sluiting van het geldmuseum als saillant moment. Als herinnering hebben we daarom vandaag een impressie op youtube geplaatst van onze laatste wandeling door de gangen van het Museum. 

Juist de financiële geschiedenis leert ons ook dat in lastige tijden: de broekriem wordt aangehaald, door zowel particulieren, bedrijven als overheden en elk dubbeltje wordt een extra keer omgedraaid. Tegelijkertijd zijn er dan ook nieuwe initiatieven, waarin met minder geld, hetzelfde wordt gedaan.

Dat geldt ook voor de aandacht voor het (financieel) erfgoed in Nederland:
- de muntcollectie van het geldmuseum gaat naar de Nederlandse Bank,
- de Bank Nederlandse gemeenten heeft niet alleen een erfgoedprijs uitgereikt dit jaar, maar laat ook de eigen geschiedenis documenteren door de wetenschappers van de Universiteit Utrecht,
– de Nederlandse Munt sloeg de eerste munten met de beeltenis van Koning Willem Alexander en de profielen van alle koninklijke voorgangers,
het spel van de Gouden Eeuw, een prachtige serious game over de gouden eeuw en geldverdienen, wordt ook beschikbaar gemaakt voor het  Android platform,
- in Amsterdam opende de Amsterdam Exchange Experience de deuren, zodat bezoekers niet alleen op Beursplein vijf naar de stier kunnen kijken, maar ook worden meegetroond in de geschiedenis van het aandeel.

Natuurlijk doet ook Financieel Erfgoed een duit in dit zakje. Dit jaar komt onze eigen app (in samenwerking met iTours) uit over de financiële geschiedenis van Amsterdam. We gaan een pubquiz maken over financiële geschiedenis en we vergroten onze multimediale aanwezigheid met accounts op Google en Youtube. En natuurlijk vervolgen we onze gebruikelijke activiteiten: boottours, lezingen, workshops en stadswandelingen over de financiële geschiedenis en wat die voor ons vandaag de dag voor ons nog betekent.

Tot zien in 2014 !!

Simon Lelieveldt

Terugblik Financieel Erfgoed over 2013

Het afgelopen jaar was voor ons een mooi jaar, waarin de hele reeks van activiteiten rond Financieel Erfgoed goed tot zijn recht kwam.

Lancering van Financieel Erfgoed op de Kaart
Financieel Erfgoed op de KaartHet jaar begon met de lancering van ons digitaal museum: Financieel Erfgoed op de Kaart. Op die site verzamelen wij de verhalen en lokaties uit de financiële geschiedenis die de moeite van het vastleggen en bewaren waard zijn. De site kan zowel via de PC als de mobiele telefoon bekeken worden en trok dankzij publiciteit via het Parool veel bezoekers.

Maatwerk-wandelingen en boottochten
We verzorgden diverse maatwerkwandelingen over de financiële geschiedenis van Amsterdam aan bezoekende studenten uit de VS, een groep van Nyenrode-studenten, Noorse verzekeraars en het Ministerie van Economische Zaken. Daarnaast introduceerden we de boottocht financiële geschiedenis, voor twee organisaties die in de financiële sector actief zijn.

April: Nacht van de filosofie over schuld en boete
In april van dit jaar was de nacht van de filosofie gewijd aan het thema schuld en boete. Onder de titel: “Back to the future” verzorgden we een lezing over de toekomst en geschiedenis van ons geld. Ook namen we deel aan een panelgesprek  van Werner Trio van Radio Klara over geld en waarde.

Dit alles gebeurde in de Beurs van Berlage, wat ons inspireerde om de bijpassende stukjes financiële geschiedenis van dat pand op te nemen in een apart deel van ons digitale museum Financieel Erfgoed op de Kaart, Sindsdien is die informatie beschikbaar voor Iedereen met een mobiele telefoon: wie de GPS functie activeert krijgt de dichtbijzijndste lokatie te zien op de smartphone.

Lezingen/workshops/blogs
Wij schreven een gastblog over Leviathan bij Felix Meritis, bij het Amsterdam Museum over zwerende handjes van de effectbeurs, naast ons vaste online-blog Financiele Geschiedenis bij het Financieele Dagblad. We ontsloten een verborgen verhaal van de Amsterdamse gemeentegiro bij een feestelijke plechtigheid en verzorgden een workshop over de toekomst van het geld voor een grote financiële instelling.

Tot slot: een gesprek bij Casa Luna
Als afsluiting van het jaar waren we, kort voor Sinterklaas, op bezoek bij het radioprogramma Casa Luna om te spreken over de geschiedenis van het geld, alternatieve geldvormen en de situatie in de banksector. Het leverde allerlei leuke en bijzondere reacties op, vooral ook door het gesprek  over de kunstenaars die de crisis wél hadden zien aankomen.

Ook in 2014 zullen we niet stilzitten. We gaan natuurlijk door op de ingeslagen weg, en lanceren daarnaast een Engelstalige en Nederlandstalige app over de financiële geschiedenis van Amsterdam. Aan de hand van beelden uit het stadsarchief nemen we u mee door de stad.

Tot ziens in het nieuwe jaar !

Nu ook in ontwikkeling: de pubquiz financiële geschiedenis van Amsterdam !

AfbeeldingStel je een drukke kroeg voor. Het is er niet rokerig, wel heel gezellig. Aan tafels en aan de bar zitten teams van spelers, klaar om getest te worden op hun kennis van de geschiedenis. De financiële geschiedenis van Amsterdam om precies te zijn. En jawel, daar komt de eerste vraag. De smartfoons moeten off-line, alles gaat uit het hoofd. Waarom mag Amsterdam de Keizerskroon voeren…?

Deze en nog veel meer vragen worden onderdeel van de pub-quiz die we momenteel ontwikkelen voor het stadsarchief Amsterdam. De vragen worden samengevoegd met vele anderen over kunst, cultuur, straatnamen, enzovoorts. Allerlei teams van uiteenlopende gemeentelijke clusters mogen zich aan de beantwoording wagen.

Heeft u ook een event of borrel waar u op luchtige wijze stil wilt staan bij een prachtig stukje geschiedenis? Bel ons en we ontwikkelen samen met u een mooie pubquiz.

Simon Lelieveldt spreekt in Casa Luna over geld, banken en ons financieel erfgoed

AfbeeldingOp 3 december, ‘s morgens vroeg, aan de vooravond van Sinterklaas, was Simon Lelieveldt te gast in het radioprogramma Casa Luna. Nathan Vecht ging met hem in gesprek over geld, banken, de financiële geschiedenis en ons financieel erfgoed (direkt in het begin). Daarna waaierde het uit naar muziek, de financiële crisis, wat we daartegen kunnen doen, wat er al gebeurt en welke alternatieve betaalmiddelen er zoal zijn.

Op de website van Casa Luna kunt u de uitzending terugbeluisteren. In het begin van het eerste uur hoort u het meeste over financiële geschiedenis. De foto hierboven werd na afloop genomen: U ziet Simon met één van de chocolademunten/euro’s die hij voor de gelegenheid had meegenomen.

100 jaar Beursplein 5: artikel over Financieel Erfgoed in Haarlems Dagblad

Begin deze maand vierde de AEX haar verjaardag: het was precies 100 jaar geleden dat Beursplein vijf in gebruik werd genomen. Met een spetterende opening door Koningin Maxima ging de viering van start en werd de Amsterdam Exchange Experience geopend: een tentoonstelling over de geschiedenis van de beurs. Wij feliciteren de AEX van harte hiermee: het is fijn dat er een openbare lokatie bijkomt waar je meer kunt leren over de geschiedenis van geld en beurzen.

De opening was aanleiding voor het Haarlems Dagblad om contact met ons op te nemen over de wandelingen en activiteiten op het gebied van Financieel Erfgoed. Dat leverde een klein artikeltje op met de titel: ‘In 1600 had je ook al Dirk Scheringa’s’. De hele pagina van het Dagblad kunt u hier lezen.

 

Denkcafe over Geld 2.0 in Arminius

Op 18 september waren we aanwezig in het denkcafé van Arminius in Rotterdam. Dat behandelde het onderwerp: Geld 2.0 en ging grotendeels over Bitcoin. In de discussie lichtten wij toe hoe de ervaringen van vroeger geldsystemen zich verhouden tot de digitale kraaltjes die Bitcoin zijn. De sessie is opgenomen en hier op de website van Vimeo te bekijken: onze toelichting begint zo’n beetje na een half uur.

 

Financieel Erfgoed nu ook op Facebook en Twitter actief !

Sinds twee weken zijn wij ook op Facebook actief. Daar vind je een overzicht van wat we zoal publiceren en aan lezingen, rondleidingen, en workshops doen. Tegelijkertijd hebben we ook de link gemaakt naar ons Twitter-account, waar we elke dag een link publiceren naar ons digitaal museum: Financieel Erfgoed op de Kaart. Zo kunt u ons goed volgen en het spreekt voor zich: een like op Facebook stellen we zeer op prijs !!

Het verleden en de toekomst van ons geld

MuntenDe gouden eeuw, handel, wisselbanken, koopmanshuizen, de spaarpotsteeg, de bank van lening, de Nederlandsche bank, beleggingsfondsen, de Munt en het Paleis op de Dam – wat hebben al deze plekken gemeen? En wat niet?

Financieel Erfgoed organiseert op 6 juni a.s. samen met Second Sight, trendwatcher en historicus Andrea Wiegman, een ochtend over het verleden en de toekomst van geld. Hoe zit ons waardesysteem in elkaar? Hoe is het ontstaan? En wat betekent dit voor de toekomst van geld? Nu er zoveel gebeurt op gebied van de euro, goud, digitaal geld, Ddosaanvallen en waardesystemen is het goed om dit eens in kaart te brengen en samen over die toekomst na te denken.

De sessie begint met een korte stadswandeling langs de locaties in Amsterdam waar de geschiedenis van ons geld is geschreven. Particuliere initiatieven, overheidsingrijpen, het openzetten van markten, informal investors, sociale interventie, beleggingsfondsen – door de geschiedenis heen is ons geld systeem tot een ingewikkeld systeem verworden. Waar liggen de kansen nu? Voor bankiers, voor ondernemers. Kom naar dit event om meer te leren over ons geldsysteem, het verleden, het nu, maar ook de toekomst van ons geld!

De sessie vindt plaats op 6 juni a.s., van 9.30 tot 13.15 op de lokatie van Second Sight in Amsterdam – Nieuwzijds Voorburgwal 336. De kosten bedragen 375 euro – inclusief het Yearbook 2013 and beyond van Second Sight/ exclusief BTW.

Programma
9.30 Ontvangst met koffie en croissants
10.00 – 11.00 Tour/stadswandeling financiële geschiedenis Amsterdam
11.15 – 12.15 Hoe is ons banksysteem ontstaan?
Het verleden van geld door Simon Lelieveldt
12.15- 13.15 Trends en de toekomst van geld
Interactieve discussie o.l.v. Andrea Wiegman, historicus en oprichter van Second Sight

Klik hier om u in te schrijven

Werner Trio modereert mooi gesprek over geld en waarde op Filosofie Nacht

Dit weekend was de Administratiezaal in de beurs van Berlage het toneel voor een mooi gesprek over geld en waarde, in het kader van de Filosofie Nacht. Werner Trio van VRT Radio Klara sprak met Karim Bennamar en Simon Lelieveldt hierover. En, zoals het programma boekje aankondigde:
Geld kennen we allemaal. Maar hoe ontstaat waarde? Waarom zijn sommige producten zoveel waardevoller dan andere en wat is de waarde van geld dat niet is gedrukt door een nationale bank? Filosoof Karim Benammar onderzoekt geld, waarde, en hun onderlinge verbondenheid. Oud-bankier en ‘payment expert’ Simon Lelieveldt houdt zich naast ‘gewoon’ geld ook bezig met complementaire geldvormen, waarvan de waarde nog bepaald moet worden.

Het gesprek was levendig en voerde langs de geschiedenis van betalen en bankieren, naar de vraag wat geld is, wat waarde heeft en hoe de toekomst eruit zou kunnen zien. En als u wilt kunt u alsnog meeluisteren, aangezien het op de website van Radio Klara terug te luisteren is. Klik daarvoor op deze link en beluister het programma van Zaterdag 13 april 2013.

Natuurlijk konden ook de bitcoins niet op het programma ontbreken. Beluister een korte uitleg hierover hier.

Online gids Beurs van Berlage vandaag gepubliceerd

Beurs van Berlage gids voor Filosofie Nacht 2013Financieel Erfgoed publiceert vandaag, ter gelegenheid van de Filosofie Nacht op vrijdag 12 april aanstaande, een on-line gids over de Beurs van Berlage. De bezoekers kunnen deze gids via de mobele telefoon raadplegen, via QR-code of via de eigen desktop. Zij vinden dan bij elke ruimte die tijdens de Filosofie Nacht in gebruik is, een verhaal met extra achtergrondinformatie en beeldmateriaal over de (financiële) geschiedenis van die lokatie.

De verhalen in de gids sluiten aan op de thema’s van de Filosofie Nacht: schuld, boete en al wat met filosofie, geld en moraal te maken heeft. Wie ze allemaal leest ziet dat juist de Beurs van Berlage hiervoor een geschikte lokatie is. Al vanaf het eerste begin vertegenwoordigt dit gebouw zowel de handel als een idealistische visie op de ideale samenleving zonder geld.

Eén van de verhalen gaat bijvoorbeeld over de afgezaagde handjes uit de effectenbeurszaal. Deze handjes waren te vinden op de ijzeren hekken waarmee de effectenbeurs werd afgesloten van het publiek. Op de hekken bevonden zich geldzakken, als illustratie dat het hier ging om de effectenbeurs, waar klanten tijdelijk hun geld op ‘prolongatie’ uitzetten. 

De beurshandelaren voelden zich moreel veroordeeld door die handjes en interpreteerden ze als zou Berlage hebben willen suggereren dat het op de effectenbeurs alleen om geld draait. Andersluidende toelichtingen door hem of de Vereeniging van den Effectenhandel werden niet aanvaard en er werd een smidsgezel ontboden om de handjes af te zagen.

Een meer uitgebreide versie van het verhaal achter de afgezaagde handjes vindt u op de online-blog in het Financieele Dagblad.

De gids is overigens niet de enige activiteit die vanuit Financieel Erfgoed wordt aangeboden. Tijdens de Filosofie Nacht houdt Simon Lelieveldt in de noteerzaal een lezing met de titel: ‘Back to the Future’ over Betalen en Bankieren van vroeger tot nu. En op de vrijdagmiddag vóór de nacht is er de mogelijkheid om mee te lopen op een financiële geschiedeniswandeling (i.s.m. cultureel organisatiebureau Artifex).

Ontmoet Financieel Erfgoed op 4 april op de Amsterdamse Innovatie Markt !

Vandaag hebben wij – met dank aan hackettdesign.nl – de banner gemaakt die Financieel Erfgoed op 4 april ‘s zal gebruiken om op de Amsterdam Innovatie Markt te laten zien welke mooie kansen het Nederlands (financieel) erfgoed biedt om het publiek en het bedrijfsleven te boeien en te inspireren. Bent u -net als wij- gefascineerd door de verhalen uit onze financiële geschiedenis, kom dan langs en spreek met ons over:Banner Financieel Erfgoed

– het in januari gelanceerde digitale museum Financieel Erfgoed op de Kaart, waar het publiek geleidelijk aan vertrouwd wordt gemaakt met de verhalen achter de Nederlandsche financiële geschiedenis ; begonnen in Amsterdam biedt het platform nog vele nieuwe gebruiks- en samenwerkingsmogelijkheden voor opleidingen multimedia/ geschiedenis, lokale geschiedeniskringen, citymarketing en musea,

– de QR-functionaliteit van Financieel Erfgoed op de kaart als online-gids voor de bezoekers van de Filosofie Nacht op 12 april aanstaande; een praktisch voorbeeld van event-marketing die ook uw organisatie kan inzetten,

– de maatwerk rondleidingen en  tours waarin wij uw gasten kunnen verhalen over de financiële geschiedenis van Amsterdam; tal van organisaties gingen u al voor, zoals De Nederlandsche Bank, Gemeente Amsterdam, ING, Collis. Op Trip Advisor leest u de referenties van de deelnemers. Wij werken hierbij onder andere samen met partners uit het culturele veld zoals bijvoorbeeld kunstproductiebureau de Mecenas,

presentaties en lezingen over de financiële geschiedenis en de financiële sector; juist de ontwikkelingen van vroeger tot nu, bieden het publiek vaak extra inzicht in de ontwikkelingen van dit moment. Financieel Erfgoed vertelt er graag over, of het nu gaat om een open-mike sessie op de verjaardag van Occupy of een lezing voor een groep Young Professionals van Holland Financial Centre,

– onderzoek en advies over (financieel) erfgoed; de eigen (financiële) geschiedenis van uw stad, bedrijf of organisatie kan ook ingezet worden voor doelen die vérder reiken dan culturele attracties. Zo droegen wij bij – als onderdeel van het project historische goudmijnen in Amsterdam- aan een project waarin de geschiedenis een rol krijgt bij de scenarioplanning 2025 voor de Metropoolregio Amsterdam.

We zien u graag op 4 april aanstaande en wilt u voor die tijd al een afspraak maken voor die middag: gebruik dan de Inscene app !

Simon Lelieveldt

Financieel Erfgoed tijdens de filosofie-nacht op 12 april 2013 in de Beurs van Berlage

Op 12 april vindt in de Beurs van Berlage, tijdens de maand van de Filosofie, de Filosofienacht plaats. Onder het motto Schuld en Boete wordt teruggegaan naar de wortels van de vrije markt – de Amsterdamse beurs is de oudste effectenbeurs ter wereld – en wordt onderzocht waar het mis is gegaan. Economie, waarde, kapitalisme, neoliberalisme en zelfs geld: het zijn begrippen waarmee we dagelijks geconfronteerd worden. Maar wat betekenen ze nou eigenlijk? En welke invloed hebben ze? De economische crisis waar we midden in zitten beperkt zich al lang niet meer tot de economie. Ook lijken economische instrumenten niet toereikend om het tij te keren. Het probleem zit veel dieper.

QR Code voor Beurs van Berlage

Tijdens de nacht zal het platform Financieel Erfgoed op de Kaart gebruikt worden om via QR-codes en de mobiele website een verdere toelichting te geven op het gebruik van de Beurs van Berlage als beurs, handelsvloer en de bijzondere verwijzingen die hierover in het gebouw nog te vinden zijn. Denk bijvoorbeeld aan verborgen herdenkstenen, oude koersborden en verdwenen handjes. De eerste QR-code, bij de ingang aan het Damrak, vertelt het algemene verhaal u kunt deze hier alvast met uw camera uitproberen (of op de code klikken en dan komt u op de webpagina).

Het inhoudelijk programma van de nacht vindt u hier. Aan het eind van de avond zal Simon Lelieveldt in de Berlage zaal terugblikken op de financiële geschiedenis en van daaruit onderzoeken welke weg vooruit er te bepalen is voor bankiers en burgers, en hoe zicht dat vertaalt naar nieuwe betaalvormen zoals wellicht betalen via Twitter met een twitbiljet….?

Lancering Financieel Erfgoed op de Kaart – 14 januari 2013

Financieel Erfgoed op de Kaart

Op 14 januari 2013 is de website Financieel Erfgoed op de Kaart gelanceerd. De site www.financieelerfgoedopdekaart.nl is ontwikkeld door Simon Lelieveldt in samenwerking met het stadsarchief Amsterdam en Amsterdam Museum en Joods Historisch Museum.

Op deze website vindt u geleidelijk aan meer informatie over de verdere ontwikkeling en het beheer van de website.