Ons geld, geldkwestie of overstappen naar de moderne kassiers?

S Lelieveldt - foto gouden bochtPrivate geldschepping: dat was de centrale oorzaak van de financiële crisis. Aldus de portee van het Burgerinitiatief Ons Geld, die haar standpunt momenteel in de Tweede Kamer toelicht. Als oplossing stellen zij voor dat de overheid alle geldschepping doet en banken slechts fungeren als doorgeefluik: een idee dat onder de naam ‘Chicago Plan’ in 1933 in de VS al opgeld deed.

Helaas mondt de discussie rond dit initiatief uit in een welles-nietes debat over economische theorieën. Ook de recente analyse van Sustainable Finance Lab over ‘De geldkwestie‘ voegt geen wezenlijk nieuwe inzichten toe. De meer interessante vraag lijkt me of er -binnen de huidige kaders- oplossingen bestaan die soelaas bieden. Ik denk daarbij met name aan de terugkeer van de kassiers.

Lang voor er banken waren in Nederland, waren er immers al kassiers. Zij bewaarden het geld van zakenlieden en betaalden dat op vertoon van kassiersbriefjes uit aan derden. De klant betaalde de kassier een prijs voor het veilig bewaren en het geld werd niet uitgeleend. Bedrijfsmatig legde dit model het uiteindelijk echter af tegen dat van banken, waar rente werd vergoed op deposito’s.

Ook onder de huidige bancaire wetgeving is het goed mogelijk om zo’n model in te voeren. Daarbij zijn er twee smaken denkbaar: de kassier houdt de gelden aan in private liquide overheidsobligaties of als saldo bij de (publieke) centrale bank. Zo’n private of publieke kassier veroorzaakt geen bij-effecten door geldschepping en de tegoeden zijn voor de klant veilig gedekt. Dure verborgen kosten aan depositogarantie zijn daarbij niet nodig.

Zouden de ondersteuners van het burger-initiatief bereid zijn zelf financieel in te tekenen op zo’n idee? Zouden zij hun eigen rekening onder willen brengen bij zo’n private kassier? En de bijpassende prijs willen betalen? Zo ja, dan kunnen ze – als de voortekenen niet bedriegen – binnenkort terecht bij diverse moderne aanbieders in de markt.

Veeleer dan een grote revolutie en institutionele wijziging rond geldschepping, lijkt me juist zo’n stapsgewijze evolutie de werkelijke motor voor veranderingen. Overstappen naar deze nieuwe kassiers wordt dan het devies. Dat is de meest praktische en direkte bijdrage aan de toekomstige stabiliteit van de financiële sector en de competitie in het bankenlandschap.

Advertenties