Still uit film over gemeentegiro Amsterdam, bron: Stadsarchief Amsterdam

Honderd jaar gemeentegiro Amsterdam (opgericht 21 maart 1917)

Op financieel terrein was Amsterdam vaak haantje de voorste, Denk aan het eerste aandeel (VOC, 1602) , de Wisselbank (1609-1819,  eigenlijk de eerste girodienst) of het eerste beleggingsfonds (Eendragt Maakt Magt, 1774) . Minder bekend, maar minstens even imposant zijn de innovaties van de Gemeentegiro Amsterdam – opgericht op 21 maart 1917- nu bijna precies een eeuw geleden.

Financieel Erfgoed besteedt op diverse manieren aandacht aan dit historisch moment. Zo hebben wij in samenwerking met Ons Amsterdam dit artikel (een stad vol blauwe girobussen) geschreven over de Gemeentegiro. Daarin wordt duidelijk hoe na een wat moeizaam begin de stadsgiro een plekje verwierf in de harten van alle Amsterdammers. Verder laten we zien hoe de giro met allerlei technieken en uitvindingen voorop liep. Denk aan die blauwe girobus, de ponskaartenadministratie, een gegarandeerde betaalcheque, de geldautomaat en bijna een Visa-kaart.

In de aanloop naar dit moment brachten wij vorig jaar al de website gemeentegiro.amsterdam in de lucht. Aan die site hebben we ook diverse foto’s van het stadsarchief Amsterdam toegevoegd. De laatste toevoeging, die we deze week gaan doen op 21 maart precies, is een bewerking van een film over de verwerking van betaalopdrachten bij de Gemeentegiro.

Fotografie op maat
Het is een juweel van een film, zeker voor de liefhebber van betalingsverkeer en oude kantoor-technieken. Heel bijzonder is daarin het gebruik van fotografie-apparatuur. Directeur Keegstra volgde de ontwikkelingen op dat gebied nauwgezet. Zo bracht Eastman Kodak in 1928 de Recordak op de markt, die speciaal bedoeld was om cheques te fotograferen en over te zetten naar microfilm.

Zoiets moest de gemeentegiro ook krijgen en in een NIVE publicatie uit 1933 lezen we vervolgens hoe hij dat in samenwerking met Zeiss Ikon gedaan heeft:

Still uit film over gemeentegiro Amsterdam, bron: Stadsarchief Amsterdam

Handmatig neerleggen van betaalopdrachten op fotografische plaat. Bron: Still uit film Stadsarchief Amsterdam over gemeentegiro.

“Sinds de Efficiency-dagen 1928 heeft Zeiss-Ikon in Dresden op onze aanwijzing voor het Gemeentekantoor te Amsterdam een photographisch apparaat ontworpen, dat thans in werking is. Het apparaat voor het photographeeren van girocheques bestaat uit een bureau-vormige kast; aan den bovenkant bevindt zich een doorzichtige glas-plaat, waarop de cheque met den voorkant naar beneden gelegd wordt. Door een voet-contact wordt het mechanisme in werking gezet.”

Voorproefje uit de film
Als voorproefje op de compilatiefilm die we dinsdag zullen publiceren, presenteren we hieronder alvast het deel van de film dat gaat over het fotograferen van de opdrachten.

Advertenties